Praca w skrajnym upale: co wolno pracodawcy

Ekstremalne temperatury i ogłoszony przez KNMI code rood sprawiają, że wiele osób zastanawia się, czy praca w takich warunkach jest w ogóle dozwolona. Związek zawodowy FNV zwraca uwagę, że największe ryzyko ponoszą osoby pracujące na zewnątrz lub przy ciężkich maszynach, ale także w nagrzanych halach i magazynach sytuacja może być niebezpieczna. Wysoka temperatura zwiększa ryzyko odwodnienia, omdleń, wypadków przy pracy i problemów krążeniowych.

Holenderskie prawo nie określa jednej, sztywnej maksymalnej temperatury, przy której praca jest zabroniona. Pracodawca ma jednak obowiązek zapewnić bezpieczne i zdrowe warunki pracy, a to oznacza, że musi ocenić ryzyko związane z upałem i podjąć środki zaradcze. W praktyce chodzi m.in. o skracanie zmian, częstsze przerwy, zapewnienie wody, cienia czy klimatyzacji oraz zmianę godzin pracy na chłodniejsze pory dnia.

Eksperci BHP zalecają, by przy długotrwałej pracy w pełnym słońcu organizować przerwy co najmniej co godzinę i umożliwić pracownikom schłodzenie organizmu. W wielu branżach wprowadza się tymczasowe procedury, np. wcześniejsze rozpoczynanie pracy budowlanej, aby najcięższe zadania wykonywać rano. Firmy transportowe i logistyczne coraz częściej udostępniają pracownikom lekkie odzieżowe środki ochronne i dodatkowe napoje izotoniczne.

Jeśli pracownik uważa, że warunki są niebezpieczne, może zgłosić to przełożonemu, a w razie braku reakcji również do rady zakładowej lub bezpośrednio do inspekcji pracy. FNV podkreśla, że przerwanie pracy z powodu poważnego zagrożenia zdrowia jest prawem, a nie samowolą, o ile pracownik potrafi uzasadnić swoje obawy. W sytuacjach spornych inspekcja może nakazać firmie zmianę organizacji pracy lub nawet czasowe wstrzymanie działalności.

Wiele przedsiębiorstw wykorzystuje obecną falę upałów jako impuls do długofalowych zmian. Inwestują w lepszą wentylację, rolety przeciwsłoneczne, mobilne klimatyzatory i systemy monitorowania temperatury w halach. Dla pracowników oznacza to, że dyskusja o bezpieczeństwie w upale coraz częściej przekłada się na konkretne udogodnienia, a nie tylko na jednorazowe doraźne rozwiązania.

Związki zawodowe zachęcają, aby w każdej firmie jasno ustalić zasady pracy podczas upałów, zanim dojdzie do kryzysowej sytuacji. Wytyczne mogą obejmować nie tylko temperaturę, ale także wilgotność powietrza, rodzaj wykonywanej pracy i kondycję pracowników. Dzięki temu zarówno pracodawcy, jak i zatrudnieni wiedzą z wyprzedzeniem, kiedy należy zwolnić tempo, zmienić godziny pracy lub w skrajnym przypadku całkowicie ją przerwać.