Rząd chce częściej stosować „bransoletki” zamiast więzienia

Holenderskie więzienia od dłuższego czasu są przepełnione, a prognozy nie wskazują na szybkie odciążenie systemu. Dlatego rząd przedstawił plan działania, który ma zmniejszyć presję na zakłady karne, a jednocześnie utrzymać poczucie bezpieczeństwa w społeczeństwie. Kluczowym elementem ma być częstsze stosowanie dozoru elektronicznego oraz zmiana zasad odbywania kary w kierunku bardziej „surowego, ale krótszego” pobytu za kratkami.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada, że bransoletki elektroniczne mogą stać się standardem przy lżejszych przestępstwach i w końcowej fazie dłuższych wyroków. Skazani objęci takim nadzorem będą musieli przestrzegać ścisłych reguł dotyczących miejsca pobytu, godzin wyjścia z domu i kontaktów z innymi osobami. Naruszenie zasad ma skutkować natychmiastowym powrotem do zamkniętego zakładu karnego, co ma zniechęcać do ryzyka.

Plan zakłada także wprowadzenie bardziej „sobernego”, czyli oszczędnego reżimu więziennego. Oznacza to ograniczenie niektórych udogodnień w celach i większy nacisk na pracę lub zajęcia resocjalizacyjne, zamiast długich godzin spędzanych bezczynnie. Rząd argumentuje, że kara ma być odczuwalna, ale jednocześnie powinna przygotowywać skazanego do powrotu do społeczeństwa. Krytycy obawiają się jednak, że oszczędności nie mogą iść zbyt daleko kosztem warunków bytowych.

W skrajnym przypadku, jeśli mimo tych zmian więzienia nadal będą zbyt pełne, rząd dopuszcza możliwość, że część skazanych nie odsiedzi całej kary w tradycyjnej celi. Dotyczy to zwłaszcza osób, które dobrze funkcjonują pod nadzorem i nie stwarzają wysokiego ryzyka dla otoczenia. Taki scenariusz budzi sprzeciw części opinii publicznej, która obawia się zbyt łagodnego traktowania przestępców i spadku zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Ministerstwo podkreśla, że równolegle inwestuje w rozbudowę i modernizację infrastruktury więziennej oraz w programy mające zmniejszyć liczbę powrotów do przestępstwa. Dozór elektroniczny ma być narzędziem, które pozwala utrzymać kontrolę nad skazanym, a jednocześnie umożliwia mu pracę lub naukę poza murami więzienia. Zwolennicy takiego podejścia wskazują, że stabilna praca i mieszkanie są jednymi z najważniejszych czynników chroniących przed recydywą.

Debata nad nowym planem dopiero się rozpoczyna w Tweede Kamer, gdzie partie polityczne różnią się w ocenie kompromisu między bezpieczeństwem a efektywnością systemu karnego. W najbliższych miesiącach okaże się, czy rząd zdoła zbudować większość dla proponowanych zmian i jak szybko nowe zasady zaczną obowiązywać w praktyce.