Kajakiem po Holandii - gdzie pływać, przepisy i sprzęt

Dlaczego akurat kajak

Holandia ma ponad 6 tysięcy kilometrów żeglownych dróg wodnych i praktycznie nie ma prądu rzecznego, który mógłby Cię zaskoczyć. Wypożyczenie kajaka kosztuje mniej niż bilet do parku rozrywki, a widok jest zupełnie inny niż z roweru: wpływasz między domy w Giethoorn, mijasz czaple w trzcinach i cumujesz na wysepce, do której nie prowadzi żadna droga.

To też najtańszy sposób na wodę. Zanim wydasz pieniądze na łódź z silnikiem, wypożycz kajak na kilka weekendów - przekonasz się, czy woda to Twoja bajka. Jeśli chcesz iść dalej, przeczytaj: Łódź w Holandii - patent, rejestracja i koszty.

Czy potrzebujesz pozwolenia? Nie

Na kajak nie potrzebujesz żadnego patentu ani rejestracji. Holenderski patent (klein vaarbewijs) jest wymagany dopiero, gdy jednostka jest dłuższa niż 15 metrów albo rozwija ponad 20 km/h. Kajak nie zbliża się do żadnej z tych granic.

To nie znaczy, że jesteś poza przepisami. W świetle prawa kajak to klein schip (mała jednostka), a Ty jesteś jej sternikiem - obowiązuje Cię regulamin ruchu wodnego BPR (Binnenvaartpolitiereglement).

Sześć zasad, które musisz znać

1. Ustępujesz dużym jednostkom

Poza oznakowanym torem wodnym mała jednostka ustępuje dużej. Jeśli wypływasz z bocznego kanału na główną drogę wodną albo chcesz ją przeciąć - pierwszeństwo ma ruch na drodze głównej. Barka o długości stu metrów nie wyhamuje i często Cię po prostu nie widzi.

2. Trzymaj się prawej strony i z dala od śruby

Płyń przy prawym brzegu, w grupie jeden za drugim, nie w szeregu w poprzek kanału. Za dużym statkiem powstaje ssanie i fala - odczekaj, aż przejdzie, zamiast przeciskać się obok.

3. Po zmroku musisz mieć światło

Jednostki krótsze niż 7 metrów pokazują białe światło widoczne dookoła. W kajaku w praktyce oznacza to latarkę lub lampkę zamocowaną nad głową albo z tyłu - tak, żeby nie zasłaniał jej Twój tułów.

4. Miej czym zasygnalizować obecność

Przepisy wymagają możliwości nadania sygnału dźwiękowego. Gwizdek to za mało - potrzebna jest trąbka lub mała ręczna syrena. Kosztuje kilka euro i mieści się w kieszeni kamizelki.

5. Kamizelka dla każdego na pokładzie

Dla każdej osoby musi być odpowiednia kamizelka ratunkowa. Praktyka jest prosta: kamizelkę się nosi, nie wozi. Woda w kanałach nawet latem ma kilkanaście stopni, a brzeg bywa stromy i śliski.

6. Alkohol - te same 0,5 promila co w aucie

Na wodzie obowiązuje limit 0,5 promila, a policja wodna kontroluje alkomatem. Odmowa badania sama w sobie kończy się mandatem. Grzywny zaczynają się od kilkuset euro, a przy wyższych wynikach dochodzi zakaz kontynuowania rejsu.

Śluzy i mosty - jak to działa

Śluza (sluis) przepuszcza kajaki, ale wpływasz jako ostatni i trzymasz się z dala od dużych jednostek. Zwykle jest wydzielona drabinka lub lina, której trzymasz się podczas napełniania komory. Przy wielu śluzach są też przenoski (overtoom) - kładki i wózki, którymi przeciągasz kajak dookoła. Dla kajakarzy to często szybsze niż czekanie na śluzowanie.

Na mniejszych trasach spotkasz mosty obsługiwane ręcznie, gdzie mostowy opuszcza drewniany chodak na kiju - to opłata za otwarcie mostu. Kajaka zwykle nie dotyczy, bo przepływasz pod przęsłem.

Dwanaście miejsc, od których warto zacząć

Na Waddenzee wybierają się tylko doświadczeni - pływy potrafią zmienić kierunek prądu w kilkanaście minut i odciąć drogę powrotną. To akwen na wyprawę z lokalnym przewodnikiem, nie na spontaniczne popołudnie.

Rezerwaty: gdzie kajak nie wpłynie

Duża część najpiękniejszych wód leży w obszarach Natura 2000 zarządzanych przez Staatsbosbeheer lub Natuurmonumenten. Obowiązują tam trzy rzeczy:

• Zezwolenie - część kanałów wymaga wykupienia karty wstępu (kilka-kilkanaście euro na sezon).
• Okres lęgowy - zwykle od 15 marca do połowy lipca część tras jest zamknięta.
• Trzymanie się szlaku - wpływanie w boczne rozlewiska i wychodzenie na brzeg poza wyznaczonymi miejscami jest zabronione.

Trasę zawsze sprawdź na stronie zarządcy terenu przed wyjazdem - mapy zmieniają się z sezonu na sezon.

Ile to kosztuje

Ceny orientacyjne, sprawdź u konkretnej wypożyczalni:

• Wypożyczenie kajaka na pół dnia: około 15-25 euro za osobę, cały dzień zwykle 25-40 euro.
• Kanadyjka dla rodziny (3-4 osoby): około 40-60 euro za dzień.
• Kajak używany: od 300 euro (sztywny, plastikowy) do 800-1500 euro za dobry model turystyczny. Marktplaats jest tu podstawowym miejscem zakupu.
• Kajak pompowany lub składany: 400-1200 euro - rozsądny wybór, gdy mieszkasz w wynajmowanym mieszkaniu bez schowka.
• SUP (deska z wiosłem): od 200 euro; te same przepisy co dla kajaka.

Do tego kamizelka (30-80 euro), wodoszczelna torba (15-30) i trąbka (5-10). Kask jest potrzebny tylko na wodzie z przeszkodami - w Holandii praktycznie nigdy.

Transport kajaka

Na dachu auta kajak wozisz na belkach z pasami. Zasada jest prosta: ładunek może wystawać maksymalnie metr z tyłu i musi być oznaczony, jeśli wystaje. Z przodu wystawanie poza pojazd jest niedozwolone. Bagażnik dachowy z uchwytem kosztuje od 60 euro, a wózek transportowy (kanotrailer), którym dociągniesz kajak z parkingu nad wodę, od 80 euro.

Jeśli nie masz auta, sprawdź transport publiczny - wiele wypożyczalni leży kilka minut od stacji, a kajak pompowany zmieścisz w pociągu jako zwykły bagaż.

Bezpieczeństwo - osiem rzeczy przed wypłynięciem

1. Sprawdź prognozę wiatru, nie tylko deszczu. Ponad 4 stopnie w skali Beauforta na otwartym jeziorze to już ciężka praca.
2. Uprzedź kogoś, gdzie płyniesz i o której wracasz.
3. Telefon w wodoszczelnym etui, naładowany - i przypięty do kamizelki, nie do kajaka.
4. Nie płyń sam, jeśli dopiero zaczynasz.
5. Zimna woda odbiera oddech - w kwietniu i październiku ubieraj się pod kątem temperatury wody, nie powietrza.
6. Przy alarmach pogodowych zostań na brzegu - kod żółty na wodzie znaczy więcej niż na lądzie (jak czytać ostrzeżenia).
7. Numer alarmowy to 112, a na wodzie działa też ratownictwo KNRM.
8. Wracaj przed zmrokiem, chyba że masz światło - o czym wyżej.

Kajak w Holandii to też sposób na ludzi

Kluby kajakowe (kanovereniging) są w niemal każdym większym mieście, składka roczna to zwykle 60-150 euro i obejmuje dostęp do sprzętu oraz wspólne wyjazdy. Dla wielu Polaków to najprostsza droga, żeby poznać sąsiadów - wiosłuje się ramię w ramię i nie trzeba zaczynać od small talku (więcej o poznawaniu ludzi).

W aplikacji holandia.app możesz też po prostu zapytać: wrzuć wpis na tablicę społeczności albo załóż spotkanie w dziale Wydarzenia. Kajakarzy wśród Polaków w Holandii jest więcej, niż się wydaje.