Zaćmienie Słońca 2027 - co będzie widać z Holandii i gdzie jechać

2 sierpnia 2027 nad Holandią przejdzie kolejne zaćmienie Słońca - tym razem częściowe, z zakryciem około połowy tarczy. Tego samego dnia w wąskim pasie nad Cieśniną Gibraltarską zrobi się ciemno jak w nocy, a nad Egiptem całkowitość potrwa ponad sześć minut - najdłużej ze wszystkich zaćmień aż do roku 2114.

To zaćmienie różni się od tegorocznego dwiema rzeczami, które warto znać z wyprzedzeniem: będzie rano, nie wieczorem, i będzie płytsze. Za to pas całkowitości leży w miejscu, do którego z Holandii lata się tanio.

Co będzie widać z Holandii

W Utrechcie zaćmienie zacznie się około 10:08, a maksimum wypadnie około 11:05. Zakryta będzie mniej więcej połowa tarczy.

Praktyczna różnica jest większa, niż sugerują liczby. W 2026 roku Słońce zachodziło w trakcie zjawiska, więc dało się je fotografować bez filtra i całość wyglądała dramatycznie. W 2027 Słońce będzie wysoko na niebie w środku przedpołudnia - bez okularów zaćmieniowych nie zobaczysz nic, a gołym okiem nawet nie zauważysz, że coś się dzieje. Przy 49 procentach zakrycia światło dnia praktycznie się nie zmienia.

Gdzie jechać po całkowitość

Uwaga na częsty błąd: pas całkowitości nie obejmuje całej Andaluzji. Przechodzi przez sam skrawek południa - Kadyks i Ceutę - a Malaga, Granada czy Sewilla leżą już poza nim i zobaczą tylko zaćmienie częściowe. Różnica między 99 procentami a całkowitością jest zasadnicza: koronę słoneczną widać wyłącznie w pasie całkowitości.

Linia środkowa zaćmienia - tam, gdzie całkowitość trwa najdłużej - omija Hiszpanię i biegnie przez Cieśninę Gibraltarską. Ale kilka miejsc leży na tyle blisko niej, że dostaną ponad cztery minuty:

W Hiszpanii całkowitość wypada około 10:45-10:50 czasu lokalnego, a Słońce stoi wtedy wysoko - to wygodna pora na obserwację.

Poza pasem, czyli tylko zaćmienie częściowe, znajdą się miasta Malaga, Sewilla, Granada i Almería. Z prowincji w pasie leży prawie cały Kadyks, część prowincji Malaga oraz najbardziej wysunięte na południe skrawki Granady i Almerii.

Dalej pas biegnie przez Maroko, Algierię, Tunezję, Libię, Egipt, Sudan, Arabię Saudyjską, Jemen i Somalię.

Pogoda: w głębi lądu bezpieczniej niż nad morzem

Sierpień to nad Cieśniną Gibraltarską pora bardzo pogodna, ale są dwa zagrożenia. Pierwsze to mgła i niskie chmury znad Atlantyku, które lubią zawisnąć nad samym wybrzeżem - odjechanie kilku kilometrów w głąb lądu wyraźnie poprawia szanse. Drugie to pył znad Sahary, który potrafi zamglić niebo bez jednej chmury.

Nad Libią i zachodnim Egiptem w dniu zaćmienia nie zanotowano w sierpniu ani jednej chmury przez ostatnie ponad dwadzieścia lat - tam niebo jest praktycznie pewne. Ceną jest temperatura regularnie przekraczająca 40 stopni.

Trzecia okazja: 26 stycznia 2028

Nad Hiszpanią i Portugalią przejdzie wtedy zaćmienie obrączkowe - Księżyc znajdzie się za daleko od Ziemi, żeby zakryć Słońce w całości, więc wokół jego tarczy zostanie jasny pierścień. Obrączka potrwa nawet 10 minut i 27 sekund, a pas przetnie mniej więcej pół Hiszpanii, z Sewillą i Kordobą tuż przy linii środkowej.

Widać to na mapie wyżej: trzy różne pasy nad tym samym półwyspem w ciągu niespełna półtora roku.

Jak patrzeć, żeby nie stracić wzroku

To nie jest przesada ani asekuracja - patrzenie na Słońce bez właściwego filtra uszkadza siatkówkę trwale i bezboleśnie, bo siatkówka nie ma receptorów bólu. Uszkodzenie ujawnia się po godzinach.

Co działa:

• Okulary zaćmieniowe z normą ISO 12312-2 - kilka euro, do kupienia w sklepach astronomicznych i w holenderskich sklepach internetowych. Sprawdź, czy folia nie jest porysowana ani przedziurawiona.
• Filtr słoneczny na obiektyw albo teleskop - zakładany z przodu, nigdy z tyłu okularu.
• Rzutowanie obrazu - durszlak, kartka z dziurką albo cień drzewa. Metoda z zeszłego roku, całkowicie bezpieczna i najlepsza dla dzieci.

Czego nie wolno używać: okularów przeciwsłonecznych (nawet kilku naraz), kliszy fotograficznej, płyt CD, zadymionego szkła ani folii ratunkowej. Przepuszczają promieniowanie podczerwone, którego nie czujesz.

Osobna zasada dla aparatów i telefonów: teleskop albo teleobiektyw bez filtra zniszczy matrycę, a przy lunecie lub lornetce - oko, w ułamku sekundy.

Najbliższe zaćmienia w skrócie

Jak wyglądało ostatnie zaćmienie nad Holandią, zobaczysz tutaj: Zaćmienie Słońca 2026 nad Holandią w ośmiu zdjęciach.